بهترین برنامه غذایی کات بدنسازی برای چربی سوزی بدون از دست دادن عضله
دوره کات یکی از مهمترین مراحل در بدنسازی است که هدف اصلی آن کاهش درصد چربی بدن و حفظ حجم...
مطالعه مقاله
مطالب لایف دایت آموزشی هستند و جایگزین تشخیص، درمان یا برنامه اختصاصی متخصص تغذیه و پزشک نیستند.
بسیاری از افرادی که تصمیم به کاهش وزن میگیرند، تصور میکنند لاغر شدن حتماً با گرسنگی، حذف وعدههای غذایی و تحمل هوسهای شدید همراه است. در حالی که یک برنامه کاهش وزن اصولی قرار نیست شما را بیشتر ساعات روز گرسنه نگه دارد. مهم این است که رژیم بهگونهای تنظیم شود که ضمن کاهش انرژی دریافتی، حجم مناسب غذا، پروتئین، فیبر و مواد مغذی کافی در اختیار بدن قرار دهد.
برنامهای که بتوان آن را برای مدت طولانی ادامه داد، معمولاً ارزش بیشتری از رژیمهای بسیار سخت و کوتاهمدت دارد. کاهش وزن تدریجی نیز در مقایسه با کاهش وزن بسیار سریع، شانس بیشتری برای ماندگار شدن نتیجه دارد.
بله؛ اما منظور از رژیم لاغری بدون گرسنگی این نیست که بتوان هر مقدار غذا مصرف کرد و همچنان وزن کاهش داد.
برای کاهش وزن، معمولاً باید در طول زمان انرژی دریافتی نسبت به انرژی مصرفی کاهش پیدا کند. تفاوت یک رژیم مناسب با رژیمهای سخت در این است که کاهش کالری با انتخاب غذاهای سیرکننده و مغذی انجام میشود، نه صرفاً با کم کردن شدید حجم غذا.
به بیان ساده، یک بشقاب بزرگ حاوی سبزیجات، پروتئین و مقدار کنترلشدهای از غلات کامل ممکن است حجم مناسبی داشته باشد و فرد را برای مدت بیشتری سیر نگه دارد؛ در حالی که یک شیرینی یا خوراکی بسیار پرکالری ممکن است حجم کمی داشته باشد و خیلی زود دوباره احساس گرسنگی ایجاد شود.
بنابراین هدف اصلی، خوردن غذای کمتر نیست؛ بلکه خوردن هوشمندانهتر است.
هیچ رژیم واحدی را نمیتوان برای همه افراد «بهترین» دانست. برنامه مناسب باید با وزن، سن، میزان فعالیت، شرایط پزشکی، عادات غذایی و سبک زندگی فرد سازگار باشد.
با این حال، یک رژیم سیرکننده و قابلادامه معمولاً چند ویژگی مهم دارد:
یک الگوی غذایی سالم بهتر است شامل تنوعی از سبزیجات، میوهها، حبوبات، غلات کامل و منابع مناسب پروتئین باشد.
گرسنگی شدید در رژیم میتواند دلایل مختلفی داشته باشد. یکی از رایجترین علتها کاهش بیش از اندازه کالری است.
برای مثال، فردی که بهطور ناگهانی حجم غذای خود را به نصف کاهش میدهد و صبحانه و میانوعده را نیز حذف میکند، ممکن است در ساعات عصر با گرسنگی شدید مواجه شود.
پروتئین یکی از مواد مغذی مهم در کنترل سیری است. شواهد نشان میدهند برنامههای غذایی با پروتئین بیشتر میتوانند در برخی افراد احساس سیری را افزایش دهند و به مدیریت اشتها کمک کنند.
منابع مناسب پروتئین عبارتاند از:
تخممرغ، مرغ، ماهی، گوشت کمچرب، لبنیات، عدس، لوبیا، نخود، سویا و مغزها.
فیبر نیز میتواند سرعت خوردن و هضم غذا را تحت تأثیر قرار دهد و در بسیاری از افراد به افزایش احساس سیری کمک کند. مطالعات درباره انواع مختلف فیبر نتایج متفاوتی دارند، اما در مجموع افزایش مواد غذایی پرفیبر میتواند بخشی از یک رژیم سیرکننده باشد.
منابع مناسب فیبر شامل سبزیجات، میوه کامل، حبوبات، جو دوسر، غلات کامل، مغزها و دانهها هستند.
گاهی فرد کالری زیادی دریافت نمیکند، اما حجم غذا نیز بسیار پایین است. در چنین شرایطی استفاده از سبزیجات، سالاد بدون سسهای پرکالری، سوپهای سبک و میوه میتواند حجم وعده را افزایش دهد.
شکلات، شیرینی، چیپس، کیک، نوشیدنی شیرین و بسیاری از تنقلات میتوانند انرژی زیادی را در حجم نسبتاً کم وارد رژیم کنند.
در مقابل، غذاهای کامل مانند سبزیجات، حبوبات، میوه و منابع مناسب پروتئین معمولاً جایگاه مهمتری در یک رژیم سالم دارند.
اگر هدفتان کاهش وزن بدون احساس گرسنگی شدید است، بهتر است در وعدههای اصلی یک منبع پروتئین وجود داشته باشد.
برای مثال:
صبحانه میتواند شامل تخممرغ یا ماست باشد.
ناهار میتواند شامل مرغ، ماهی، گوشت یا حبوبات باشد.
شام نیز میتواند از تخممرغ، حبوبات، مرغ یا لبنیات پروتئینی تشکیل شود.
رژیمهای حاوی پروتئین بیشتر در بعضی مطالعات با احساس سیری بیشتر همراه بودهاند، هرچند مقدار مناسب پروتئین برای همه افراد یکسان نیست.
افرادی که بیماری کلیوی یا برخی مشکلات پزشکی دارند، بهتر است درباره مقدار پروتئین مورد نیاز خود با پزشک یا متخصص تغذیه مشورت کنند.
مواد غذایی پرفیبر معمولاً مدت بیشتری برای خوردن و هضم شدن نیاز دارند و برخی از آنها میتوانند احساس پری معده را افزایش دهند.
به همین دلیل، اضافه کردن سبزیجات و حبوبات به وعده غذایی میتواند روشی ساده برای افزایش کیفیت و سیری غذا باشد.
برای مثال، به جای مصرف مقدار زیادی برنج بهتنهایی، میتوان بخشی از بشقاب را به سالاد، سبزیجات و یک منبع پروتئین اختصاص داد.
این کار کمک میکند بدون اینکه حجم کلی بشقاب بسیار کوچک شود، ترکیب غذایی متعادلتری داشته باشید.
برای طراحی بهترین رژیم لاغری بدون گرسنگی، بهتر است غذاهایی انتخاب شوند که ارزش غذایی مناسبی داشته باشند و بتوانند در کنترل اشتها کمک کنند.
تخممرغ یک منبع پروتئینی کاربردی است و میتواند در صبحانه یا شام استفاده شود.
ترکیب تخممرغ با نان سبوسدار و سبزیجات معمولاً انتخاب کاملتری از یک صبحانه متشکل از کیک، بیسکویت یا شیرینی است.
ماست ساده میتواند بهعنوان صبحانه یا میانوعده استفاده شود. اضافه کردن مقدار کمی مغز، جو دوسر یا میوه میتواند آن را کاملتر کند.
عدس، لوبیا و نخود هم پروتئین گیاهی و هم فیبر دارند. شواهد نشان دادهاند حبوبات میتوانند در کوتاهمدت احساس سیری را افزایش دهند.
سبزیجات نقش مهمی در افزایش حجم وعده غذایی دارند.
خیار، گوجه، کاهو، کلم، بروکلی، هویج، کدو، بادمجان، قارچ و سبزیهای تازه میتوانند در برنامه روزانه استفاده شوند.
میوه کامل میتواند گزینه مناسبی برای میانوعده باشد. بهتر است به جای آبمیوه، از خود میوه استفاده شود تا فیبر آن نیز دریافت شود.
جو دوسر، نان سبوسدار و سایر غلات کامل میتوانند بخشی از یک رژیم سالم و متعادل باشند. سازمان جهانی بهداشت نیز مصرف غلات کامل را در کنار میوه، سبزی و حبوبات توصیه میکند.
برنامه زیر فقط یک نمونه عمومی است و مقدار دقیق غذا باید بر اساس نیاز هر فرد تعیین شود.
| وعده | نمونه غذایی |
|---|---|
| صبحانه | ۲ عدد تخممرغ + نان سبوسدار + خیار و گوجه |
| میانوعده | یک عدد میوه + چند عدد مغز |
| ناهار | مرغ یا ماهی + مقدار کنترلشده برنج + حجم مناسب سالاد |
| عصرانه | ماست ساده + کمی میوه یا مغز |
| شام | خوراک عدس، املت یا مرغ همراه سبزیجات |
| نوشیدنی | آب، چای یا قهوه بدون شکر |
این برنامه به معنی مناسب بودن همین مقدار غذا برای همه افراد نیست. فردی با فعالیت بدنی بالا ممکن است به انرژی بیشتری نسبت به فرد کمتحرک نیاز داشته باشد.
خیر. برای کاهش وزن الزام عمومی به حذف کامل نان و برنج وجود ندارد.
مسئله اصلی مقدار مصرف و ترکیب وعده غذایی است. غلات کامل میتوانند بخشی از یک رژیم غذایی سالم باشند.
اگر بیشتر یک وعده غذایی از برنج تشکیل شده باشد و پروتئین و سبزیجات کمی داشته باشد، ممکن است تعادل وعده مناسب نباشد.
اما مقدار کنترلشده نان یا برنج در کنار پروتئین و سبزیجات میتواند در بسیاری از برنامههای کاهش وزن جای داشته باشد.
بنابراین جمله «برای لاغری باید کربوهیدرات را کاملاً حذف کنید» یک قانون عمومی و مناسب برای همه افراد نیست.
صبحانه اجباری برای همه افراد نیست، اما اگر حذف آن باعث میشود چند ساعت بعد گرسنگی شدید پیدا کنید و حجم زیادی غذا بخورید، بهتر است صبحانهای متعادل داشته باشید.
چند نمونه مناسب عبارتاند از:
هدف این است که صبحانه فقط از قند و آرد تصفیهشده تشکیل نشده باشد.
یکی از اشتباهات رایج، خوردن شام بسیار کوچک مانند چند برگ کاهو است.
این روش ممکن است باعث شود فرد چند ساعت بعد دوباره گرسنه شود و سراغ تنقلات برود.
شام میتواند کمحجمتر از ناهار باشد، اما بهتر است ترکیب مناسبی داشته باشد.
برای مثال:
املت با سبزیجات، عدسی، خوراک لوبیا، مرغ همراه سالاد، تخممرغ و سبزیجات یا ماست همراه یک وعده متعادل میتوانند انتخاب شوند.
همه افراد به میانوعده نیاز ندارند.
اگر بین وعدههای اصلی گرسنه نمیشوید، لازم نیست صرفاً به دلیل اینکه «رژیم دارید» چیزی بخورید.
اما اگر فاصله میان وعدهها زیاد است و گرسنگی باعث میشود وعده بعدی بیش از اندازه غذا بخورید، یک میانوعده کوچک میتواند مفید باشد.
گزینههای ساده شامل میوه، ماست ساده، تخممرغ آبپز یا مقدار کمی مغز است.
هیچ غذایی به تنهایی در همه افراد اثر یکسانی ندارد، اما وعدههایی که عمدتاً از قند و کربوهیدرات تصفیهشده تشکیل شدهاند و پروتئین و فیبر کمی دارند، معمولاً انتخاب مناسبی برای یک رژیم سیرکننده نیستند.
برای مثال:
بهتر است این خوراکیها بخش اصلی برنامه غذایی روزانه نباشند. الگوی غذایی سالم بر غذاهای متنوع، مواد غذایی کاملتر و محدود کردن قندهای آزاد و غذاهای پرانرژی کمارزش تأکید دارد.
یک عدد ثابت برای همه افراد وجود ندارد.
نیاز انرژی به موارد مختلفی بستگی دارد:
سن، جنسیت، قد، وزن، توده عضلانی، میزان فعالیت بدنی و شرایط پزشکی.
به همین دلیل، رژیمهای اینترنتی که برای همه افراد مقدار یکسانی از غذا تعیین میکنند ممکن است مناسب نباشند.
برنامههای معتبر کاهش وزن معمولاً بر یک برنامه غذایی سالم با انرژی کمتر، افزایش فعالیت بدنی در صورت امکان و ایجاد عادتهایی تمرکز دارند که قابل ادامه باشند.
کاهش وزن بسیار سریع همیشه به معنی نتیجه بهتر نیست.
CDC کاهش وزن تدریجی در حدود ۱ تا ۲ پوند در هفته، تقریباً معادل ۰٫۵ تا ۰٫۹ کیلوگرم، را بهعنوان روندی مطرح میکند که احتمال حفظ آن در طولانیمدت بیشتر است.
البته سرعت کاهش وزن برای همه یکسان نیست و در هفتههای ابتدایی ممکن است به دلیل تغییر آب بدن عدد ترازو سریعتر تغییر کند.
هدف بهتر این است که به جای رقابت برای پایین آوردن سریع وزن، روی روندی تمرکز کنید که بتوانید ماهها ادامه دهید.
فعالیت بدنی یکی از بخشهای مهم مدیریت وزن و سلامت عمومی است.
برای سلامت عمومی، بزرگسالان معمولاً به حداقل ۱۵۰ دقیقه فعالیت هوازی با شدت متوسط در هفته و حداقل دو روز فعالیت تقویت عضلات توصیه میشوند.
اما ورزش نباید بهانهای برای اجرای رژیم بسیار سخت باشد.
بهتر است تغذیه و فعالیت بدنی در کنار هم قرار بگیرند. فعالیت بدنی علاوه بر مصرف انرژی، برای حفظ سلامت قلب، عضلات و مدیریت وزن در طولانیمدت اهمیت دارد.
مدیریت وزن فقط به غذا و ورزش محدود نمیشود.
خواب کافی، مدیریت استرس، تغذیه مناسب و فعالیت بدنی همگی بخشی از سبک زندگی مرتبط با وزن سالم هستند.
اگر فرد دائماً کمخواب باشد یا استرس زیادی داشته باشد، پایبندی به برنامه غذایی نیز ممکن است دشوارتر شود.
بنابراین در یک برنامه کاهش وزن پایدار بهتر است خواب نیز جدی گرفته شود.
حذف وعده برای همه افراد باعث کاهش وزن بهتر نمیشود. در بعضی افراد نتیجه آن گرسنگی شدید و پرخوری در ساعات بعدی است.
اگر سالاد فاقد پروتئین و سایر اجزای غذایی باشد، ممکن است مدت کوتاهی بعد دوباره گرسنه شوید.
روغن زیتون، مغزها و دانهها میتوانند بخشی از رژیم سالم باشند، اما به دلیل انرژی بالا باید مقدار مصرف آنها کنترل شود. رژیم سالم بهتر است بیشتر بر چربیهای غیراشباع تمرکز داشته باشد.
برچسب رژیمی یا کمچرب به معنی کمکالری بودن یک محصول نیست. بهتر است جدول ارزش غذایی و مقدار مصرف بررسی شود.
وزن بدن میتواند به علت آب بدن، نمک، وضعیت گوارشی و عوامل دیگر تغییر کند. روند چند هفتهای معمولاً مهمتر از تغییرات یک روز است.
اگر برنامهای باعث شده تمام روز به غذا فکر کنید، دائماً گرسنه باشید یا از بسیاری از غذاهای معمول زندگی محروم شوید، احتمال ادامه آن پایین است.
انتخاب برنامهای که بتوان در بلندمدت حفظ کرد یکی از اصول اصلی مدیریت وزن است.
سالاد میتواند حجم وعده را افزایش دهد، اما کاهش وزن به کل برنامه غذایی و انرژی دریافتی وابسته است. همچنین سسهای پرچرب میتوانند کالری سالاد را بهطور قابل توجهی افزایش دهند.
میوه کامل، ماست ساده، تخممرغ یا مقدار کنترلشده مغزها گزینههای کاربردی هستند. اگر بین وعدهها گرسنه نیستید، الزاماً نیازی به میانوعده ندارید.
سرعت مناسب برای همه یکسان نیست. کاهش تدریجی حدود ۰٫۵ تا ۰٫۹ کیلوگرم در هفته برای بسیاری از بزرگسالان بهعنوان یک روند منطقی مطرح میشود، اما وضعیت فردی باید در نظر گرفته شود.
ابتدا ترکیب وعدهها را بررسی کنید. کمبود پروتئین و فیبر، فاصله زیاد میان وعدهها یا کاهش بیش از حد مقدار غذا میتواند مشکلساز باشد. اگر گرسنگی شدید و مداوم است، بهتر است برنامه توسط متخصص تغذیه بررسی شود.
بهترین رژیم لاغری بدون گرسنگی رژیمی نیست که با حذف تعداد زیادی از غذاها یا تحمل گرسنگی شدید باعث کاهش سریع وزن شود. برنامه مناسب باید بتواند با مقدار منطقی انرژی، غذاهای مغذی و سیرکننده را در اختیار فرد قرار دهد و در زندگی روزمره قابل اجرا باشد.
ترکیب منابع پروتئینی، سبزیجات، میوه کامل، حبوبات و غلات کامل، در کنار کنترل مقدار غذاهای پرکالری و فرآوریشده، میتواند پایه مناسبی برای یک برنامه کاهش وزن باشد.
به جای اینکه به دنبال رژیمی باشید که در کوتاهترین زمان بیشترین وزن را کم کند، رژیمی را انتخاب کنید که بتوانید آن را چند ماه و حتی چند سال ادامه دهید. کاهش وزن تدریجی و ایجاد عادات پایدار معمولاً مسیر منطقیتری برای کنترل وزن است.
اگر دیابت، بیماری کلیوی یا کبدی، بیماری قلبی، سابقه اختلال خوردن دارید، باردار یا شیرده هستید یا داروی خاصی مصرف میکنید، بهتر است پیش از شروع یک رژیم کاهش وزن محدودکننده با پزشک یا متخصص تغذیه مشورت کنید.