بهترین برنامه غذایی کات بدنسازی برای چربی سوزی بدون از دست دادن عضله
دوره کات یکی از مهمترین مراحل در بدنسازی است که هدف اصلی آن کاهش درصد چربی بدن و حفظ حجم...
مطالعه مقاله
مطالب لایف دایت آموزشی هستند و جایگزین تشخیص، درمان یا برنامه اختصاصی متخصص تغذیه و پزشک نیستند.
اگر تصمیم گرفتهاید مصرف کربوهیدرات را برای کاهش وزن کمتر کنید، احتمالاً با دو نام رژیم کتو و لوکرب روبهرو شدهاید. هر دو روش مصرف کربوهیدرات را محدود میکنند، اما میزان این محدودیت و هدف متابولیکی آنها یکسان نیست. در رژیم لوکرب معمولاً فقط سهم کربوهیدرات کاهش پیدا میکند و هنوز میتوان مقدار کنترلشدهای میوه، حبوبات یا حتی نان و برنج مصرف کرد. اما رژیم کتو بسیار محدودتر است و کربوهیدرات باید آنقدر پایین بیاید که بدن وارد وضعیت کتوز تغذیهای شود.
در نتیجه، انتخاب بین این دو فقط به سرعت کاهش وزن مربوط نمیشود؛ میزان محدودیت غذایی، سبک زندگی، شرایط پزشکی و توانایی ادامه دادن رژیم نیز اهمیت زیادی دارند.
مهمترین تفاوت این دو رژیم در شدت محدودیت کربوهیدرات و هدف رژیم است.
| ویژگی | رژیم لوکرب | رژیم کتو |
|---|---|---|
| میزان کربوهیدرات | کم تا متوسط | بسیار کم |
| هدف اصلی | کاهش مصرف کربوهیدرات | ایجاد کتوز تغذیهای |
| چربی رژیم | متوسط تا نسبتاً زیاد | معمولاً زیاد |
| پروتئین | معمولاً متوسط تا بالا | معمولاً متوسط |
| میوه | در مقدار کنترلشده قابل مصرف | بسیار محدودتر |
| حبوبات | در بسیاری از انواع مجاز | اغلب محدود |
| نان و برنج | ممکن است مقدار کمی مصرف شود | معمولاً بسیار محدود |
| انعطاف غذایی | بیشتر | کمتر |
| احتمال ورود به کتوز | ضروری نیست | هدف اصلی است |
| اجرای بلندمدت | معمولاً آسانتر | برای بسیاری از افراد سختتر |
تعریف دقیق رژیم کمکربوهیدرات در مطالعات یکسان نیست. معمولاً الگوهای کمکربوهیدرات حدود 26 تا 45 درصد انرژی را از کربوهیدرات دریافت میکنند، در حالی که رژیمهای بسیار کمکربوهیدرات و کتوژنیک اغلب کربوهیدرات را به حدود 20 تا 50 گرم در روز محدود میکنند.
Low Carb به معنی «کربوهیدرات کم» است. در این رژیم سهم مواد غذایی حاوی کربوهیدرات نسبت به الگوی غذایی معمول کاهش پیدا میکند.
این محدودیت میتواند ملایم یا شدید باشد. برای مثال فردی ممکن است فقط نوشابه، شیرینی، حجم زیاد نان و برنج و تنقلات پرکربوهیدرات را حذف کند، اما همچنان روزانه مقداری میوه، لبنیات، حبوبات و غلات مصرف کند.
هدف اصلی در لوکرب لزوماً رساندن بدن به کتوز نیست.
به همین دلیل رژیم لوکرب را بهتر است یک طیف غذایی بدانیم؛ از کاهش نسبتاً ملایم کربوهیدرات تا رژیمهای بسیار کمکربوهیدرات.
یک لوکرب متعادل میتواند شامل این مواد باشد:
بنابراین لوکرب الزاماً به معنی حذف کامل کربوهیدرات نیست.
رژیم کتوژنیک یا Keto Diet نوع بسیار کمکربوهیدراتی از رژیم غذایی است که معمولاً چربی بالا، پروتئین متوسط و کربوهیدرات بسیار کمی دارد.
در این روش، دریافت کربوهیدرات آنقدر کاهش پیدا میکند که تولید کتونها افزایش یابد و بدن وارد کتوز تغذیهای شود. در کتوز، بدن سهم بیشتری از انرژی خود را از اسیدهای چرب و اجسام کتونی تأمین میکند.
در بسیاری از رژیمهای کتو، کربوهیدرات روزانه در محدوده حدود 20 تا 50 گرم نگه داشته میشود، هرچند میزان دقیق لازم برای ایجاد کتوز در افراد متفاوت است.
اگر فقط یک نکته از این مقاله به خاطر بسپارید، همین است:
در لوکرب رسیدن به کتوز الزامی نیست، اما در کتو هدف اصلی رژیم ایجاد و حفظ کتوز تغذیهای است.
فردی که روزانه مثلاً مقدار متوسطی کربوهیدرات از میوه، حبوبات و غلات مصرف میکند ممکن است همچنان رژیم کمکربوهیدرات داشته باشد، اما معمولاً وارد کتوز پایدار نمیشود.
در رژیم کتو، کربوهیدرات با محدودیت بسیار بیشتری انتخاب میشود تا بدن به سمت استفاده بیشتر از چربی و کتونها بهعنوان سوخت حرکت کند.
میزان کربوهیدرات مهمترین تفاوت عملی این دو رژیم است.
بسته به روش انتخابی، ممکن است فرد چیزی در حدود 50 تا 130 گرم یا مقدار دیگری متناسب با نیازش دریافت کند. تعریفهای علمی نیز کاملاً یکسان نیستند؛ به همین دلیل نباید تصور کرد یک عدد مشخص برای همه افراد وجود دارد.
محدودیت بسیار شدیدتر است و بسیاری از الگوهای کتو حدود 20 تا 50 گرم کربوهیدرات در روز در نظر میگیرند.
همین تفاوت باعث میشود انتخاب مواد غذایی در کتو دشوارتر باشد.
بسیاری از غذاها در هر دو رژیم وجود دارند، اما مقدار مصرف آنها متفاوت است.
در لوکرب میتوان انواع میوه را با کنترل مقدار مصرف کرد.
در کتو، میوههای شیرینتر به دلیل کربوهیدرات بیشتر معمولاً بسیار محدود میشوند و بیشتر از مقدار کمی توتفرنگی، تمشک یا میوههای کمقند استفاده میشود.
عدس، نخود و لوبیا هم کربوهیدرات دارند و هم فیبر و پروتئین.
در یک رژیم لوکرب متوسط میتوان آنها را در مقدار مناسب مصرف کرد. اما در کتو، یک وعده معمول حبوبات ممکن است بخش زیادی از سهم روزانه کربوهیدرات را تأمین کند و به همین دلیل مصرف آنها محدودتر است.
در لوکرب ممکن است مقدار کمی نان یا برنج همچنان در برنامه باشد.
در کتو معمولاً استفاده از نان، برنج، ماکارونی و غلات بهشدت محدود میشود.
سبزیجات کمنشاسته در هر دو رژیم اهمیت دارند؛ مانند:
در مقابل، سیبزمینی، ذرت و برخی سبزیجات نشاستهای در کتو محدودتر میشوند.
یکی دیگر از تفاوتهای مهم این دو رژیم، مقدار چربی است.
در لوکرب لازم نیست بخش عمده انرژی روزانه از چربی تأمین شود. فرد میتواند کربوهیدرات را کاهش دهد و در عوض مقدار پروتئین، سبزیجات و چربیهای سالم را متعادل نگه دارد.
اما کتو معمولاً یک رژیم پرچرب محسوب میشود، زیرا پس از کاهش شدید کربوهیدرات باید بخش زیادی از انرژی از چربی تأمین شود.
با این حال، کتو به معنی خوردن نامحدود کره، خامه و گوشت چرب نیست. نوع چربی نیز اهمیت دارد و بهتر است سهم بیشتری از منابعی مانند روغن زیتون، ماهی، آووکادو، مغزها و دانهها تأمین شود.
این سؤال پاسخ یکسانی برای همه ندارد.
مطالعات نشان میدهند رژیمهای کمکربوهیدرات و کتوژنیک میتوانند باعث کاهش وزن شوند. برخی بررسیها کاهش وزن کمی بیشتر با رژیم کتوژنیک در مقایسه با رژیمهای دارای کربوهیدرات بیشتر گزارش کردهاند، اما اندازه این تفاوت معمولاً محدود است.
از طرف دیگر، مرور کاکرین نشان داده است وقتی رژیمهای کمکربوهیدرات با رژیمهای متعادلتر مقایسه میشوند، تفاوت کاهش وزن و بسیاری از عوامل خطر قلبیعروقی تا حدود دو سال احتمالاً کوچک است.
بنابراین نباید نتیجه گرفت:
هرچه کربوهیدرات کمتر باشد، لاغری حتماً بیشتر است.
توانایی ادامه دادن رژیم در بلندمدت اهمیت زیادی دارد.
بعضی افراد پس از شروع کتو در چند روز ابتدایی کاهش قابل توجهی روی ترازو مشاهده میکنند.
اما تمام این کاهش اولیه چربی نیست.
کاهش شدید کربوهیدرات باعث مصرف بخشی از ذخایر گلیکوژن بدن میشود. گلیکوژن همراه خود آب نگه میدارد؛ بنابراین با کاهش ذخایر آن، آب بدن نیز کاهش پیدا میکند و وزن میتواند در ابتدای رژیم سریعتر پایین بیاید. این مسئله در رژیمهای بسیار کمکربوهیدرات شناختهشده است.
پس کاهش مثلاً چند کیلو وزن در ابتدای کتو را نباید به معنی سوزاندن همان مقدار چربی در چند روز دانست.
رژیم لوکرب نیز میتواند از چند مسیر به کاهش وزن کمک کند.
وقتی مواد غذایی مانند:
کم میشوند، دریافت انرژی روزانه نیز ممکن است کاهش پیدا کند.
همچنین در بسیاری از رژیمهای لوکرب مصرف پروتئین و سبزیجات افزایش پیدا میکند که میتواند وعدههای غذایی را سیرکنندهتر کند.
بنابراین بخشی از نتیجه رژیم لوکرب به کنترل اشتها و کاهش دریافت کلی انرژی مربوط میشود، نه صرفاً پایین آمدن کربوهیدرات.
در کتوز، بدن سهم بیشتری از چربی را بهعنوان سوخت مصرف میکند، اما این مسئله بهتنهایی تضمین نمیکند در پایان ماه چربی بدن بیشتری از دست بدهید.
اگر فرد مقدار بسیار زیادی چربی غذایی دریافت کند، بدن میتواند بخش قابل توجهی از همین چربی خوردهشده را بسوزاند.
برای کاهش ذخایر چربی بدن، تعادل کلی انرژی همچنان اهمیت دارد.
به همین دلیل نباید «استفاده بیشتر از چربی بهعنوان سوخت» را با «کاهش قطعی و بیشتر چربی بدن» یکسان دانست.
بعضی افراد در رژیم کتو کاهش اشتهای محسوسی را تجربه میکنند. افزایش پروتئین، چربی و تشکیل کتونها میتوانند در این موضوع نقش داشته باشند.
از طرف دیگر، بسیاری از افراد با یک رژیم لوکرب متوسط نیز به دلیل کاهش قندهای ساده و افزایش پروتئین و سبزیجات احساس سیری خوبی دارند.
تفاوت مهم این است که در لوکرب برای کنترل اشتها لازم نیست محدودیت شدید کتو را تحمل کنید.
بنابراین اگر با یک رژیم لوکرب متعادل بهخوبی سیر میمانید و وزن کم میکنید، الزاماً دلیلی برای رفتن به کتو وجود ندارد.
برای اکثر افراد، کتو محدودکنندهتر است.
در لوکرب میتوانید راحتتر:
اما در کتو حتی مقدار ظاهراً کمی کربوهیدرات میتواند سهم زیادی از محدودیت روزانه را اشغال کند.
به همین دلیل برنامهریزی غذا در کتو معمولاً دقیقتر است.
یکی از مهمترین معیارهای موفقیت یک رژیم، قابلیت ادامه دادن آن است.
ممکن است فردی در کتو طی دو ماه نتیجه خوبی بگیرد، اما بعد به دلیل محدودیت زیاد آن را رها کند و به عادات غذایی قبلی برگردد.
فرد دیگری شاید با یک رژیم لوکرب ملایمتر آهستهتر وزن کم کند، اما بتواند همان سبک غذا خوردن را برای مدت طولانی حفظ کند.
در چنین شرایطی، لوکرب میتواند در عمل نتیجه پایدارتر ایجاد کند.
شواهد مقایسهای نیز نشان میدهند در بلندمدت تفاوت کاهش وزن میان رژیمهای کمکربوهیدرات و الگوهای متعادل غذایی اغلب کمتر از چیزی است که در تبلیغات رژیمی تصور میشود.
به دلیل محدودیت شدیدتر، عوارض ابتدایی معمولاً در رژیم کتو بیشتر مورد توجه قرار میگیرند.
در شروع کتو برخی افراد ممکن است علائمی مانند:
را تجربه کنند.
این مجموعه علائم گاهی با عنوان غیررسمی «کتو فلو» شناخته میشود.
در لوکرب متوسط نیز ممکن است در روزهای نخست تغییراتی احساس شود، اما چون محدودیت کربوهیدرات کمتر است، بسیاری از افراد تغییر ملایمتری را تجربه میکنند.
پاسخ افراد یکسان نیست.
رژیمهای کمکربوهیدرات در بعضی مطالعات باعث کاهش تریگلیسیرید و افزایش HDL شدهاند. با این حال، رژیم کتوژنیک در برخی افراد میتواند LDL و کلسترول تام را افزایش دهد. یک متاآنالیز نیز افزایش LDL را بهخصوص در بعضی بزرگسالان با وزن طبیعی گزارش کرده است.
بنابراین فردی که کتو انجام میدهد نباید فقط کاهش وزن را بررسی کند؛ آزمایشهای چربی خون نیز میتوانند اهمیت داشته باشند.
همچنین کیفیت چربیهای رژیم بسیار مهم است.
هر دو روش میتوانند در برخی افراد مبتلا به دیابت نوع 2 به کاهش دریافت کربوهیدرات و کنترل بهتر قند کمک کنند. راهنماهای دیابت نیز الگوهای کمکربوهیدرات را یکی از گزینههای قابل استفاده در برخی بیماران میدانند.
اما هرچه محدودیت کربوهیدرات شدیدتر شود، نیاز به نظارت پزشکی بیشتر میشود.
بهخصوص افرادی که:
نباید خودسرانه رژیم کتو را شروع کنند.
در مصرفکنندگان داروهای SGLT2، رژیم بسیار کمکربوهیدرات میتواند خطر کتواسیدوز دیابتی را افزایش دهد و راهنماهای دیابت درباره این ترکیب هشدار دادهاند.
این دو اصطلاح شبیه هم هستند اما یکسان نیستند.
کتوز تغذیهای وضعیت متابولیکی موردنظر در رژیم کتو است که در آن سطح کتونها افزایش پیدا میکند اما معمولاً بدن همچنان تعادل اسید و باز خود را حفظ میکند.
کتواسیدوز دیابتی (DKA) یک وضعیت پزشکی خطرناک است که بیشتر در دیابت، بهویژه دیابت نوع 1، دیده میشود و نیاز به درمان فوری دارد.
بنابراین کتوز معمول رژیمی و کتواسیدوز را نباید یکی دانست.
این موضوع به نوع ورزش بستگی دارد.
در ورزشهایی که شدت تمرین بالا است، کربوهیدرات میتواند برای تأمین سریع انرژی و بازسازی ذخایر گلیکوژن اهمیت داشته باشد.
رژیم لوکرب انعطاف بیشتری ایجاد میکند و فرد میتواند مقداری کربوهیدرات را اطراف تمرین مصرف کند.
کتو ممکن است برای برخی ورزشکاران قابل اجرا باشد، اما سازگاری با آن زمان میبرد و لزوماً برای تمام رشتهها یا اهداف ورزشی بهترین انتخاب نیست.
برای فردی که تمرینات قدرتی سنگین، دو سرعت یا ورزشهای پرفشار انجام میدهد، انتخاب میزان کربوهیدرات بهتر است بر اساس برنامه تمرینی انجام شود.
برای عضلهسازی، دریافت پروتئین کافی، انرژی مناسب و تمرین مقاومتی اهمیت زیادی دارد.
از آنجا که لوکرب محدودیت کربوهیدرات کمتری دارد، تأمین انرژی برای تمرین و مصرف کربوهیدرات اطراف جلسه ورزشی در آن آسانتر است.
کتو هم میتواند پروتئین کافی داشته باشد، اما هدف آن رژیم «پروتئین بسیار بالا» نیست. دریافت بیش از حد پروتئین حتی میتواند ساختار کلاسیک رژیم کتو را تغییر دهد.
بنابراین افرادی که اولویت اصلی آنها عملکرد ورزشی و عضلهسازی است، معمولاً باید بیش از اسم رژیم به ترکیب دقیق مواد غذایی توجه کنند.
هیچکدام نمیتوانند چربی را فقط از شکم یا پهلو حذف کنند.
کاهش چربی موضعی صرفاً با تغییر رژیم غذایی امکانپذیر نیست.
اگر کتو یا لوکرب باعث کاهش چربی کل بدن شوند، چربی شکم نیز بهمرور کاهش پیدا میکند؛ اما ترتیب کاهش چربی تا حد زیادی به ژنتیک و ویژگیهای فردی وابسته است.
کاملاً نه، اما انتخاب میوه محدودتر میشود.
در لوکرب معمولاً میتوان مقدار بیشتری از میوههای مختلف مصرف کرد.
اما در کتو ممکن است میوههایی مثل:
به دلیل کربوهیدرات بالا بهسرعت سهم روزانه کربوهیدرات را پر کنند.
در نتیجه بیشتر از مقادیر کوچک میوههای کمقند استفاده میشود.
در لوکرب ممکن است مقدار کنترلشدهای نان یا برنج در برنامه باقی بماند.
در کتو به دلیل محدودیت شدید کربوهیدرات، نان و برنج معمولی اغلب بسیار محدود یا حذف میشوند.
این یکی از دلایلی است که لوکرب برای بسیاری از افراد ایرانی، که نان و برنج بخش مهمی از رژیم معمولشان است، انعطاف بیشتری دارد.
تخممرغ + خیار و گوجه + مقدار کمی نان سبوسدار
مرغ گریلشده + سالاد + سبزیجات + چند قاشق برنج
ماست یونانی + مقداری میوه
ماهی + سبزیجات پخته + سالاد
در چنین برنامهای کربوهیدرات کاهش پیدا کرده، اما کاملاً حذف نشده است.
تخممرغ + آووکادو + سبزیجات کمکربوهیدرات
مرغ یا ماهی + سالاد سبز + روغن زیتون
مقدار کنترلشده مغزها یا پنیر
ماهی یا گوشت + بروکلی یا گلکلم + چربی مناسب
در این برنامه، غلات، برنج، نان، بیشتر حبوبات و بسیاری از میوهها محدودتر هستند تا کربوهیدرات پایین بماند.
لوکرب میتواند برای بعضی افراد مزایایی مانند موارد زیر داشته باشد:
در افراد مناسب، کتو نیز میتواند مزایایی داشته باشد:
رژیم کتو سابقه طولانی در درمان برخی موارد صرع مقاوم به درمان دارد، اما استفاده از آن برای درمان بیماریها باید تحت نظر تیم پزشکی باشد.
لوکرب نیز بدون ایراد نیست:
محدودیتهای کتو بیشتر است:
به همین دلیل «کتو برای همه» توصیه علمی مناسبی نیست.
صرف اینکه کربوهیدرات زیر 50 گرم باشد، رژیم را سالم نمیکند.
یک رژیم کتو میتواند بر پایه:
ماهی، روغن زیتون، آووکادو، مغزها، دانهها و سبزیجات
باشد.
یا بیشتر شامل:
کره، خامه، گوشتهای بسیار چرب و فرآوریشده و پنیر فراوان
شود.
هر دو ممکن است از نظر کربوهیدرات پایین باشند، اما کیفیت تغذیهای آنها یکسان نیست.
در لوکرب نیز همین موضوع صادق است؛ کیفیت غذا مهمتر از پایین آوردن صرف عدد کربوهیدرات است.
لوکرب میتواند برای افرادی مناسبتر باشد که:
احتیاط ویژه برای افرادی لازم است که:
بهخصوص در دیابت، شروع خودسرانه رژیم بسیار کمکربوهیدرات میتواند نیاز به دارو را تغییر دهد یا خطر عوارض ایجاد کند.
اگر هدف اصلی کاهش وزن عمومی و ایجاد یک سبک غذایی قابل ادامه باشد، بسیاری از افراد برای رسیدن به نتیجه خوب نیازی به محدودیت شدید کتو ندارند و یک لوکرب متعادل میتواند سادهتر باشد.
کتو ممکن است برای فردی مناسب باشد که:
اما اگر فقط به این دلیل به سراغ کتو میروید که تصور میکنید «بدن در کتو چند برابر سریعتر چربی میسوزاند»، شواهد چنین برتری بزرگی را در بلندمدت تأیید نمیکنند.
کتو. بسیاری از رژیمهای کتو کربوهیدرات را به حدود 20 تا 50 گرم در روز محدود میکنند، در حالی که رژیم لوکرب میتواند کربوهیدرات بیشتری داشته باشد.
ممکن است کاهش وزن ابتدایی در کتو بیشتر به نظر برسد، اما بخشی از آن ناشی از کاهش آب بدن است. در بلندمدت، تفاوت کاهش وزن با سایر رژیمهای مناسب معمولاً بسیار کمتر میشود.
خیر. کتو زیرمجموعهای بسیار محدودتر از رژیمهای کمکربوهیدرات محسوب میشود.
تفاوت رژیم کتو و لوکرب بیشتر از هر چیز در میزان محدودیت کربوهیدرات و هدف متابولیکی آنهاست. در لوکرب مقدار کربوهیدرات کاهش پیدا میکند، اما میتوان همچنان مقدار کنترلشدهای میوه، حبوبات و حتی نان یا برنج داشت. در کتو، کربوهیدرات معمولاً تا محدوده بسیار پایین کاهش داده میشود تا بدن وارد کتوز تغذیهای شود.
هر دو روش میتوانند به کاهش وزن کمک کنند، اما کتو الزاماً در بلندمدت برتری بزرگی نسبت به یک رژیم کمکربوهیدرات یا رژیم متعادل و قابل ادامه ندارد.
اگر هدف شما صرفاً لاغری است، مهمتر از انتخاب اسم «کتو» یا «لوکرب»، کیفیت غذاها، میزان انرژی دریافتی، دریافت پروتئین و فیبر کافی، فعالیت بدنی و توانایی ادامه دادن برنامه است. رژیمی که بتوانید بدون محدودیتهای افراطی برای مدت طولانی حفظ کنید، معمولاً ارزش بیشتری از یک برنامه بسیار سخت اما کوتاهمدت دارد.