هر آنچه باید درباره ویتامین k2 دانست

0
122
ویتامین k

اکثر مردم هیچ وقت نام این ویتامین را نشنیده‌اند. این ویتامین در اغلب رژیم‌های غذایی کمیاب است و توجه زیادی به آن نمی‌شود. این ماده مغذی قدرتمند نقش مهمی در سلامت بدن دارد. در حقیقت این ویتامین می تواند حقله گمشده بین رژیم غذایی و برخی بیماری‌های مزمن باشد.

ویتامین k چیست؟

ویتامین k  در سال ۱۹۲۹ به عنوان یک ماده مغذی مهم برای انعقاد خون (لخته شدن خون) شناخته شد. نخستین بار یک ژورنال علمی آلمانی طی مقاله ای تحت عنوان “ویتامین انعقاد” به معرفی ویتامین k پرداخت.

همچنین دندان پزشک شناخته شده وِستون پِرایس (Weston Price) که در اوایل قرن بیستم به دور دنیا سفر کرد و به مطالعه رابطه رژیم غذایی و بیماری در جوامع مختلف پرداخت نیز به وجود چنین ویتامینی پی برد.

او دریافت که رژیم های غیر صنعتی، سرشار از ماده مغذی ناشناخته ای هستند که از پوسیدگی دندان و ابتلا به بیماری های مزمن جلوگیری می کنند. وی این ماده مغذی اسرار آمیز را فعال کننده X نامید که امروزه به آن ویتامین K2 می گویند.

ویتامین K دو فرم اصلی دارد:

  • ویتامین K1 ( فیلوکلینون): در غذاهای گیاهی مانند سبزیجات برگدار یافت می شود.
  • ویتامین K2 (منوکینون): در غذاهای جانوری و غذاهای تخمیر شده یافت می شود.

ویتامین K2 به چند زیر مجموعه متفاوت تقسیم می شود که مهم ترین آنها MK-4 و MK-7 هستند.

عملکرد ویتامین های k1 و k2

ویتامین k پروتئین هایی که در لخته خون، متابولیسم کلسیم و سلامت قلب مؤثرند را فعال می کند.

یکی از مهم ترین عملکردهای آن تنظیم رسوب کلسیم است. به عبارت دیگر کلسیفیکاسیون (جمع شدن کلسیم در استخوان ها) استخوان ها را ارتقاء می بخشد و مانع کلسیفیکاسیون رگ های خونی و کلیه ها می شود.

برخی از دانشمندان معتقدند که عملکرد های ویتامین k1 و k2 کاملا با یکدیگر متفاوت هستند و عده دیگر بر این باورند که باید آنها را دو ماده مغذی مجزا از یکدیگر دانست.

یک مطالعه جانوری که گزارش داد ویتامین k2(MK-4) کلسیفیکاسیون رگ های خونی را کاهش می دهد در حالی که ویتامین K1 چنین تأثیری بر روی بدن ندارد از این ایده حمایت می کند.

مطالعات کنترل شده بر روی انسان ها نیز نشان می دهند که مکمل های K2 به طور کلی سلامت قلب و استخوان ها را بهبود می بخشند این در حالیست که ویتامین K1 فواید قابل توجهی ندارد.

با این حال، برای اثبات تفاوت های عملکردی ویتامین K1 و K2، مطالعات انسانی بیشتری نیاز است.

ویتامین K از بروز بیماری های قلبی جلوگیری می‌کند

تجمع کلسیم در اطراف شریان های قلب یکی از خطرناک ترین علل بیماری های قلبی است. بنابراین هر آنچه که موجب کاهش تجمع کلسیم شود به جلوگیری از ابتلا به بیماری های قلبی کمک می کند. این باور وجود دارد که ویتامین k مانع رسوب کلسیم در شریان ها می شود و اینگونه به جلوگیری از ابتلا به بیماری های قلبی کمک می‌کند.

یک مطالعه ۱۰-۷ ساله نشان داد؛ افرادی که بیشترین میزان مصرفی ویتامین k2 را داشتند۵۲ درصد کمتر به کلسیفیکاسیون شریان ها مبتلا شدند و همچنین مرگ و میر ناشی از بیماری های قلبی در آنها ۵۷ درصد کمتر از سایرین بود.

نتیجه مطالعه انجام شده بر روی  ۱۶۷۰۵۷ زن نشان داد زنانی که بیشترین میزان دریافتی ویتامین k2 را داشتند بسیار کمتر از دیگران به بیماری ها قلبی مبتلا می شدند. در واقع مصرف روزانه mcg 10 ویتامین k2 خطر ابتلا آنها به این بیماری های را تا ۹ درصد کاهش می‌داد.

از سوی دیگر ویتامین k1 هیچ نقشی در این مطالعات نداشت.

توجه داشته باشید که مطالعات فوق، مطالعات تجربی هستند و نمی توانند علت و معلول را اثبات کنند. برخی از مطالعات کنترل شده در اجرای خود از ویتامین k1 استفاده کردند که کاملا بی تأثیر بود. آزمایشات کنترل شده و طولانی مدتی باید بر روی ویتامین k2 و بیماری های قلبی صورت گیرد.

با این وجود در مطالعات مشاهده ای، مکانیسم بیولوژیکی بسیار قابل قبولی پیرامون اثربخشی و ارتباط مثبت این ویتامین با بیماری های قلبی به چشم می خورد.

سلامت استخوان ها را بهبود می بخشد و خطر ابتلا به پوکی استخوان را کاهش می‌دهد

پوکی استخوان یا به عبارتی استخوان متخلخل یکی از بیماری های شایع در کشورهای غربی است.

این بیماری در بین زنان میانسال بیشتر به چشم می خورد و خطر شکستگی را تا حد زیادی افزایش می دهد.

همانطور که در بالا گفته شد ویتامین k2 در متابولیسم کلسیم نقش اساسی و مهمی دارد. کلسیم ماده معدنی موجود در استخوان ها و دندان هاست.

ویتامین k2 اتصال کلسیم به ماتریس پروتئین GLA و استئوکلسین را فعال می کند. این دو ویتامین در ساخت و حفظ استخوان ها نقش دارند .

جالب است بدانید شواهد دقیق حاصل از مطالعات تجربی نشان دهنده تأثیرات فوق العاده این ویتامین بر روی سلامت استخوان ها هستند.

یک مطالعه سه ساله بر روی ۲۴۴ زن یائسه نشان داد کاهش تراکم استخوان (مرتبط با افزایش سن)، در افرادی که مکمل های k2 را مصرف می کردند بسیار آهسته تر از سایرین رخ می داد.

مطالعات طولانی مدت بر روی زنان ژاپنی نیز فواید مشابه را گزارش دادند، البته در این مطالعات از دوز های بالای این ویتامین استفاده شده است. از ۱۳ مطالعه تنها یک مطالعه نتوانست تأثیر چشم گیری نشان دهد.

هشت مورد از این آزمایشات شکستگی ها را در نظر گرفتند و دریافتند که این ویتامین شکستگی ستون فقرات را تا ۶۰ درصد، شکستگی لگن را تا ۷۷ درصد و شکستگی های غیر ستون فقرات را تا ۸۱ درصد کاهش می دهد.

در راستای این یافته ها، در ژاپن برای جلوگیری و درمان پوکی استخوان  مکمل های ویتامین k بطور رسمی توصیه شدند.

با این وجود برخی از محققان متقاعد نشدند. دو بررسی جامع نشان دادند که شواهد به دست آمده برای توصیه موکد مکمل های ویتامین k کافی نیستند.

بهبود سلامت دندان‌ها

محققان بر این باورند که ویتامین k2 بر سلامت دندان‌ها تأثیر گذار است. اما تاکنون هیچ مطالعه انسانی صرفا این موضوع را مورد بررسی قرار نداده است.

براساس مطالعات جانوری و نقش مؤثر ویتامین k2 در متابولیسم استخوان ها تأثیر این ماده مغذی بر سلامت دندان ها منطقی بنظر می رسد.

یکی از پروتئین های تنظیمی در سلامت دندان ها استئوکلسین است؛ همان پروتئینی که در متابولیسم استخوان ها نقش مهم و اساسی دارد و توسط ویتامین k2 فعال می شود.

استئوکلسین متابولیسمی را موجب می شود که تحریک رشد عاج جدید را در پی دارد. عاج بافت کلسیفیه شده زیر مینای دندان است.

همچنین باور بر این است که ویتامین A و ویتامین D نیز در این فرآیند بسیار تأثیرگذارند و با ویتامین K2 اثر هم افزایی دارند.

ویتامین K2 به مقابله با سرطان کمک می‌کند

سرطان ها یکی از دلایل عمده مرگ و میر در کشورهای غربی هستند.

اگر چه طب مدرن راه های زیادی برای مبارزه با سرطان پیدا کرده است اما هر روز به شمار افراد مبتلا به سرطان اضافه می شود.

بنابراین یافتن استراتژی هایی برای جلوگیری از این بیماری بسیار حائز اهمیت است. جالب است بدانید چندین مطالعه به تأثیر ویتامین K2 و انواع خاصی از سرطان ها پرداخته اند. دو مطالعه بالینی گزارش دادند که ویتامین K2 عود سرطان کبد را کاهش و زمان بقا را افزایش می دهد.

به علاوه یک مطالعه مشاهده ای انجام شده بر روی ۱۱۰۰۰ مرد دریافت که مصرف زیاد ویتامین K2  با کاهش ۶۳ درصدی خطر ابتلا به سرطان پیشرفته پروستات همراه است. این در حالیست که ویتامین K1 هیچ تأثیری بر روی این سرطان ندارد.

با این حال برای اثبات این تأثیر مطالعات دقیق تر و بیشتری نیاز است.

چطور ویتامین k مورد نیاز بدن را تأمین کنیم

بسیاری از غذاهایی که روزانه مصرف می کنیم سرشار از ویتامین k1 هستند اما ویتامین k2 به ندرت در غذاها یافت می شود.

بدن تا حدی توانایی تبدیل ویتامین k1  به k2 را دارا می باشد. این ویژگی بسیار ارزشمند است چرا که مقدار ویتامین k1 در رژیم غذایی ده برابر ویتامین k2 می باشد.

با این حال، مطالعات اخیر حاکی از ناکارآمدی این تبدیل می باشند. در نتیجه مصرف و دریافت مستقیم این ویتامین از مواد غذایی در جهت تأمین نیاز بدن بسیار مؤثرتر است.

ویتامین k2 همچنین توسط باکتری های روده بزرگ تولید می شود. برخی از مطالعات انجام شد بر روی ویتامین k2 نشان دادند که طیف وسیعی از آنتی بیوتیک ها سبب کمبود ویتامین k2 می شوند.

متوسط مصرف این ماده مغذی مهم در رژیم غذایی مدرن بسیار کم است.

ویتامین k2 در بسیاری از غذاهای حیوانی و تخمیر شده یافت می شود که اکثر مردم تمایلی به مصرف آنها ندارند.

از جمله منابع حیوانی می توان به لبنیات پر چرب تهیه شده از شیر گاو علف خوار، زرده تخم مرغ و همچنین جگر و گوشت دیگر بخش های بدن حیوانات اشاره کرد.

ویتامین k محلول در چربی است؛ به این معنا که محصولات حیوانی کم چرب و فاقد چربی مقدار زیادی از این ویتامین را دارا نمی باشند.

غذاهای حیوانی حاوی زیر مجموعه MK-4 می باشند در حالی که غذاهای تخمیر شده مانند ساورکرات ( نوعی کلم تخمیر شده؛ ترشی کلم)، ناتو (غذایی حاصل از تخمیر سویا) و میسو ( سویای تخمیر شده) زیر مجموعه های MK-5 تا MK-14 را دربرمی‌گیرند.

درصورت در دسترس نبودن این غذاها، مصرف مکمل بهترین گزینه است. می توان بهترین مکمل ها را از سایت آمازون خریداری کرد.

می توان فواید مکمل های K2 را با مصرف مکمل های ویتامین D دو چندان کرد، چرا که این دو ویتامین اثر هم افزایی دارند.

اگرچه مطالعات دقیق تری باید در این زمینه انجام شود اما مطالعات اخیر بر روی ویتامین K2 و تأثیر آن بر روی سلامتی بسیار امیدوار کننده هستند.

در واقع این موضوع می تواند تأثیرات مثبت  بر روی سلامت بسیاری از مردم داشته باشد.

پیام نهایی

ویتامین K  گروهی از مواد مغذی است که به دو ویتامین K1 و K2 تبدیل می شود. ویتامین K1 در انعقاد خون نقش دارد و ویتامین K2 برای سلامت استخوان ها و قلب فواید زیادی دارد. با این حال مطالعات بیشتری باید بر روی زیرمجموعه های ویتامین K صورت گیرد.

برخی از دانشمندان و محققان معتقدند که مصرف منظم مکمل های ویتامین K2 برای افرادی که در معرض خطر ابتلا به بیماری های قلبی قرار دارند ضروری است. البته عده دیگر بر این باورند که قبل از هرگونه توصیه موکد باید مطالعات بیشتر و دقیق تری در این زمینه صورت گیرد.

با این حال مشخص است که ویتامین K نقش اساسی در عملکرد بدن دارد. برای حفظ سلامتی باید به مقدار کافی ویتامین K1 و K2 را در رژیم غذایی جای داد.

 

نظر خودتان را ارسال کنید

لطفا نظر خود را وارد کنید
لطفا نام خود را اینجا وارد کنید